Searching...

Cơ chế hoạt động của đàn piano cơ

Hiện nay ở Việt Nam nói riêng và thế giới nói chung, đàn piano không còn quá xa lạ với nhiều người. Vậy có bao giờ bạn tò mò về cơ chế hoạt động của cây đàn piano này không? Bài viết sau đây sẽ chỉ rõ cho bạn thấy điều đó.


Cơ chế hoạt động của đàn piano cơ

Về cơ bản, khi ta ấn phím đàn piano xuống, phía cuối của đòn bẩy sẽ đẩy trục đứng lên trên, làm cho đầu búa gõ vào dây đàn. Cùng lúc đó phím chặn âm được nâng lên khỏi dây đàn khiến chúng rung tự do tạo ra âm thanh.

Quan sát kĩ các số thứ tự được đánh trong ảnh miêu tả trên:

Mỗi phím đàn piano (1) như một đòn bẩy, trục thăng bằng (2) là điểm tựa cho phím đàn. Khi người chơi nhấn phím đàn xuống, phần đuôi đòn bẩy sẽ được nâng lên khiến trục đứng (3), đẩy cho khớp nối (4) một đầu được giữ chặt lên. Đầu tự do của khớp nối kéo theo chi tiết hình chữ L gọi là đòn bẩy thoát (5) (escapement lever), đòn bẩy lặp (9) (repetition lever).

Sau đó đòn bẩy thoát đẩy con lăn (6), một cuộn nỉ được gắn chặn vào cán búa (7), đầu búa được đẩy lên cao. Đòn bẩy thoát dừng lại khi phần đuôi nhô ra của nó chạm vào nút chỉnh (8). Đầu búa rời khỏi đòn bẩy thoát và ngay lập tức gõ vào dây đàn. Đòn bẩy lặp cũng được nâng lên, nhưng chỉ khi khi đòn bẩy thoát vượt qua nó và chạm vào chiếc ốc rơi (10). Đòn bẩy lặp giữ nguyên vị trí như thế cho đến lúc phím đàn được thả ra.

Cơ chế hoạt động của đàn piano cơ

Búa rơi một nửa đường về vị trí cũ. Nó bị chặn bởi con lăn và chạm vào đòn bẩy lặp đang ở vị trí được đưa lên cao. Do đó đòn bẩy thoát có thể trượt phía dưới cán búa vẫn đang được nâng lên một nửa để trở về vị trí ban đầu của nó. Trong khi đó, búa kiểm tra (11) ngăn đầu búa gõ lại vào dây đàn.

Nếu phím đàn được thả ra một phần, búa gõ tách khỏi búa kiểm tra trong khi đòn bẩy vẫn giữ nguyên ở trạng thái nâng lên. Nếu phím đàn này lại được ấn xuống, đòn bẩy thoát một lần nữa đẩy con lăn và làm cho đầu búa nâng lên, gõ vào dây đàn. (Hệ thống này cho phép sự lặp đi lặp lại liên tục của một nốt trước khi phím đàn và chiếc búa kịp quay trở về vị trí ban đầu của chúng. Đây là một cải tiến quan trọng so với sự cơ cấu đơn giản của thời kỳ đầu.)

Trong lúc này, phần đuôi phím đàn đẩy phím chặn tiếng (12) lên phía trên, nâng nó lên khỏi dây đàn. Khi mà phím đàn đã được thả lỏng một phần, phím chặn tiếng rơi ngược lại dây đàn làm tắt tiếng đàn.

Khi phím đàn được thả ra hoàn toàn, toàn bộ cơ cấu lại trở về vị trí ban đầu nhờ trọng lực. Không giống với chiếc grand piano (piano 3 chân), upright piano (piano đứng) không thể dựa vào trọng lực để buộc mọi thứ trở về vị trí đầu tiên. Ở grand piano, các bộ phận được đặt nằm ngang trên phím đàn, còn với upright piano, bộ cơ được xếp gần vuông góc. Do không thể chỉ dựa vào trọng lực nên nó bắt buộc dùng thêm các loại dây và những băng vải nhỏ để kéo các phần của bộ cơ trở về vị trí cũ.

Qua bài viết này chúng ta có cái nhìn tổng quan về cơ chế hoạt động của đàn piano, bao gồm grand piano và upright piano để thấy được sự lợi hại và giá trị chúng ta bỏ ra cho cây đàn piano là không hề “phí của” chút nào.
 
Back to top!